De immersieve sector groeit hard. De wereldwijde markt voor immersive entertainment werd in 2024 gewaardeerd op 133,6 miljard dollar en zal naar verwachting in 2030 473,9 miljard dollar bereiken. Van ABBA Voyage tot teamLab Planets tot de Immersive Expeditions van Excurio: een nieuwe generatie locatiegebonden formats strijdt rechtstreeks met film, live-evenementen en musea om de aandacht van het publiek.
Maar het ecosysteem dat creatieve ambitie omzet in duurzame bedrijven en blijvende IP heeft deze groei niet bijgehouden. In een sector die wordt gekenmerkt door nieuwe formats, veranderende verdienmodellen en technologie die nog in real time wordt uitgevonden, is de rol van de producent belangrijker dan ooit — maar de training, financieringsstructuren en netwerken die producenten in film en televisie ondersteunen, bestaan simpelweg niet in de immersieve sector.
Op 6 september 2026 bracht CIIIC tijdens Venice Immersive 16 internationale producenten, trainers en financiers samen om te bepalen wat er moet veranderen. Het resulterende rapport, Future-Proofing Producers: Shaping the Next Generation of Production Companies and IP (opent in nieuw venster), is geschreven door Liz Rosenthal (curator van Venice Immersive en CEO & oprichter van Power to the Pixel) en is vandaag gepubliceerd.
Vijf cruciale uitdagingen
Het rapport brengt vijf met elkaar verweven knelpunten in kaart:
- Een nijpend tekort aan ervaren IX-producenten en zakelijk leiders— een structureel probleem dat verder gaat dan vaardigheden alleen: veel festivalprojecten worden gemaakt zonder dat er vanaf het begin een distributiestrategie is.
- Een gebrek aan training specifiek gericht op IX-producenten— het MEDIA-programma van Creative Europe financiert 39 trainingsprogramma's voor producenten in film en tv, en geen enkel voor immersieve media.
- Onvoldoende ondersteuning bij de ontwikkeling en opschaling van IP — financiering voor ontwikkeling wordt voortdurend verward met financiering voor oplevering, en projectgebonden financiering maakt het onmogelijk om een team in stand te houden.
- Een kloof tussen IX-producenten, distributie, vertoningslocaties en financiering— er zijn vrijwel geen distributiepartijen die relaties tussen producenten en vertoningslocaties tot stand brengen; één producent moest 65 locaties benaderen om bij 7 daarvan te kunnen vertonen.
- Een gebrek aan netwerken voor IX-producenten — in tegenstelling tot film, tv en de podiumkunsten heeft de immersieve sector geen internationale producentennetwerk om kennis, data en ervaring te delen.
Voor elk knelpunt biedt het rapport concrete oplossingen: ontwikkeling financieren als ontwikkeling, financiering op basis van een projectportfolio, locatiegerichte financiering, infrastructuur voor touring, en een volwaardige internationale producentengemeenschap die, net als bestaande filmnetwerken, marktkennis en casestudies kan delen.
Waarom dit relevant is voor CIIIC
De volgende fase van de IX-sector vraagt om internationale samenwerking, vooral op het gebied van talentontwikkeling. CIIIC versterkt het Nederlandse IX-veld via onderzoek, labs, innovatie en talentontwikkeling, en wil Nederlandse expertise verbinden met internationale partners om samen programma's te ontwikkelen voor onderwijs, bij- en omscholing en talentmobiliteit binnen de EU. Dit rapport is een eerste stap om die programma's samen met het veld vorm te geven.