Vijf consortia starten tweejarige programma’s binnen ADRIE

Maak kennis met de vijf consortia die in 2026 en 2027 starten met hun tweejarige programma’s binnen de regeling Artistic & Design Research for Immersive Experiences (ADRIE). 

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie heeft alle vijf consortia die in de eerste ronde van de regeling waren geselecteerd goedgekeurd voor de uitvoering van hun tweejarige activiteitenprogramma's. Tijdens het International Film Festival Rotterdam (IFFR) op 31 januari 2026 presenteerden de consortia hun plannen en gingen ze in gesprek over hun ambities, thema’s en samenwerkingen. Zo laten ze zien hoe artistiek en ontwerpend onderzoek kan leiden tot nieuwe, meeslepende ervaringen. 

Nieuwe consortia kunnen binnenkort een aanvraag indienen in ronde 2A, die opent op 30 maart 2026. 

Ontdek hoe de vijf consortia werken aan de toekomst van immersieve ervaringen.

HEFT: Heritage For The Future

HEFT onderzoekt hoe immersieve ervaringen duurzaam behouden kunnen blijven als cultureel erfgoed. Het consortium pakt daarbij uitdagingen aan rondom schaalbaarheid, preservering en onboarding. Met artistiek en ontwerpend onderzoek worden nieuwe manieren ontwikkeld om deze ervaringen te maken, te delen en te bewaren. De beleving van het publiek en het hergebruik van erfgoed staan hierbij centraal. Zo wil HEFT niet alleen makers ondersteunen, maar ook de impact op de IX sector en het publiek vergroten.

IX is zo’n breed begrip: hoe omschrijven jullie immersieve ervaringen?

Onder IX verstaan wij ervaringen die de echte en de digitale wereld samenbrengen, doordat je met je fysieke lichaam een verhaal beleeft dat zich ruimtelijk om je heen ontvouwt en meerdere perspectieven toestaat.

Shared Realities

Shared Realities wil mensen samenbrengen door middel van gedeelde immersieve ervaringen. Het consortium start een living lab waarin nieuwe vormen van collectieve immersieve kunst en een duurzame, fysieke tentoonstellingscultuur worden onderzocht en ontwikkeld. Daarbij staat het samen beleven van verhalen centraal, in plaats van individuele, digitale ervaringen. Door mensen fysiek bij elkaar te brengen, wil Shared Realities ruimte creëren voor ontmoeting en verbinding. Zo werkt het consortium aan een sterker ecosysteem voor gezamenlijke productie en presentatie, en aan een publiek dat immersieve kunst samen kan ervaren en laten groeien.

Wat is het grootste voordeel of de grootste opbrengst van het werken binnen een consortium?

Immersive en interactieve kunst is per definitie interdisciplinair. Door binnen een consortium samen te werken met verschillende belanghebbende (makers, onderzoekers, programmeurs en producenten, locaties en distributeurs), worden knelpunten in het ontwerp-, productie- en distributieproces vroegtijdig zichtbaar. De verscheidenheid aan expertise en invalshoeken scherpt het denken, vergroot wederzijds begrip en versterkt onderlinge banden.

Thuis

Thuis doet onderzoek naar immersieve ervaringen (IX), waarin het lichaam centraal staat. In plaats van technologie als doel op zich te zien, onderzoekt het project hoe immersieve ervaringen in (semi-)openbare ruimtes kunnen bijdragen aan een gevoel van verbinding, verbondenheid en ‘thuis-zijn’. Daarbij wordt ‘thuis’ opgevat als een emotionele relatie met een plek of gemeenschap.

“We doen dit vanuit onze eigen ervaring als makers van immersieve ervaringen, waarin momenteel vaak sprake is van een ‘lichaamloze’ benadering. Tegelijkertijd zien we vanuit maatschappelijk perspectief een toenemende urgentie naar verbinding en verrijking: een groeiende behoefte om ergens bij te horen en een thuisgevoel te ervaren. Die behoefte willen we onderzoeken met behulp van immersieve technologie, waarin het lichaam en de fysieke aanwezigheid weer een centrale rol krijgen.” Tom Kortbeek (Fillip Studios).

Wat hopen jullie te verbeteren of te veranderen binnen het IX-veld dat nu nog ontbreekt? 

Dat we ons richten op de 'embodiment' van IX; de rol van het lichaam in de immersieve ervaring. En dat we technologie kunnen gebruiken om niet een verwijdering, maar om een verbinding plaats te laten vinden tussen mensen. 

Stage IX

Stage IX (of NINE) wil de Nederlandse IX-sector beter met elkaar verbinden door een infrastructuur te bouwen die kunstenaars ondersteunt bij creatie, productie, presentatie en onderwijs. Het consortium organiseert residenties en korte projecten waarin zowel nieuwe als ervaren kunstenaars en collectieven samenwerken. Tijdens deze residenties staan workshops, prototyping en publieke activiteiten centraal, en wordt artistiek werk gebruikt om kennis te onderzoeken en te delen. Zo ontstaan nieuwe methodes, duurzame talenttrajecten en ideeën over beter onderwijs, productie en publieksbetrokkenheid. Stage IX wil hiermee de kloof tussen kennisinstellingen en het professionele creatieve veld overbruggen door een plek te bieden voor residenties en onderzoek naar nieuwe kunstvormen, en zo de nu nog verdeelde Nederlandse IX-sector te versterken.

Wat is het grootste voordeel of de grootste opbrengst van het werken binnen een consortium?

De samenkomst van en toegang tot veel expertises en specialisaties onder één dak, oftewel het bundelen van al die krachten.

Futures of Listening

Futures of Listening verkent nieuwe vormen van immersieve creatie, ervaring en kennisdeling vanuit het startpunt van ruimtelijk geluid (spatial sound). Het consortium gelooft in de kracht van geluid om diepgaande, meeslepende ervaringen te creëren die bijdragen aan de vergroting van een sociaal en ecologisch bewustzijn. Via vier onderzoekslijnen, gericht op meer-dan-menselijke ervaringen, experimentele narratieve vormen, instrumentontwikkeling en toegankelijkheid, werken kunstenaars en onderzoekers aan nieuwe werken, open tools en gedeelde methodieken. Het programma bestaat uit een tweejarig residencyprogramma, workshops, publieke events en community meetups.

Futures of Listening draagt binnen het gehele programma bij aan open kennisdeling en de uitwisseling tussen verschillende gemeenschappen en technische infrastructuren. Het consortium verweeft het idee van een meerstemmige wereld, waarin menselijke, ecologische en technologische stemmen samenkomen. Wat immersief luisteren betekent, en voor wie, staat daarbij niet vast: het programma onderzoekt juist welke luisteraars worden aangesproken of uitgesloten, en hoe toegankelijkheid en inclusief ontwerp nieuwe perspectieven op ruimtelijk geluid kunnen openen.

IX is zo'n breed begrip: hoe omschrijven jullie immersieve ervaringen?

Binnen IX ligt de nadruk vaak op visuele technologie. Geluid biedt iets eigens. Het is evolutionair ons oudste instrument voor oriëntatie en emotionele communicatie: 360 graden, continu, fysiek. Ruimtelijk geluid kan je plaatsen in ecologische processen die onhoorbaar lijken, je meenemen in een verhaal zonder beeld, of nieuwe manieren van luisteren openen. Die mogelijkheden onderzoeken we vanuit vier lijnen die elkaar voeden. Wij geloven dat soortgelijke immersieve ervaringen kunnen bijdragen aan het leggen van nieuwe verbindingen met, en perspectieven op urgente thema's, en veranderende omgevingen of relaties.