XR x AI: technologie als gereedschap, verhaal als kompas

Tijdens de achtste bijeenkomst van XR Creators Connect, ditmaal met het thema AI x XR, werd opnieuw zichtbaar hoe snel het speelveld zich ontwikkelt. In het innovatieve ecosysteem van de B'GAME Incubator in Breda kwamen makers, technici en denkers samen om de nieuwste toepassingen van AI binnen XR te verkennen.

Namens CIIIC waren we aanwezig om aan te sluiten bij deze beweging, onze eigen ontwikkelingen te delen en vooral ook om te luisteren. Want waar de deepdives zich grotendeels richtten op technische innovaties, ligt onze focus juist op de vraag: wat betekenen deze ontwikkelingen voor de manier waarop we verhalen maken en beleven?

Van technologie naar ervaring

Wat opviel tijdens de presentaties, is dat AI steeds nadrukkelijker een rol speelt in het creëren van interactiegedreven ervaringen. Denk aan virtual humans waarmee je in gesprek kunt gaan, zoals toegepast in museale installaties of educatieve settings. Of aan trainingsomgevingen waarin gedrag, communicatie en besluitvorming centraal staan. Hier verschuift XR van een visueel medium naar een relationeel medium. Zoals AI-onderzoeker Fei-Fei Li het treffend stelt: “AI is not just about automation, it’s about augmenting human capabilities.” In XR betekent dat: niet alleen kijken, maar deelnemen. Niet alleen beleven, maar beïnvloeden.

Storytelling in een dynamisch landschap

Voor CIIIC zit de kern niet in de techniek zelf, maar in hoe die techniek het verhaal versterkt. AI maakt het mogelijk om verhalen:

• persoonlijker te maken (adaptief op gedrag en input van de gebruiker);
• gelaagder te maken (met meerdere perspectieven of uitkomsten);
• toegankelijker te maken (bijvoorbeeld via spraakgestuurde interactie). 

Tegelijkertijd brengt dit een nieuwe complexiteit met zich mee. AI-systemen zijn dynamisch, veranderen continu en zijn niet altijd reproduceerbaar. Dat stelt nieuwe eisen aan makers: hoe borg je narratieve consistentie in een wereld die voortdurend verandert? Mediawetenschapper Janet H. Murray beschreef dit al eerder als: “The challenge of digital storytelling is not to tell a story, but to design a world in which many stories can happen.” AI versnelt die ontwikkeling exponentieel.

Creatie versneld, maar niet vervangen

Een ander belangrijk inzicht uit de sessies is de enorme versnelling in productieprocessen. Waar het maken van een 3D-model voorheen dagen of weken kostte, kan dat nu in minuten. Generative AI-tools maken het mogelijk om sneller te prototypen, itereren en experimenteren.

Toch is de conclusie helder: AI vervangt de maker niet, maar verandert diens rol. Zoals ook binnen de sessies werd gesteld: “The future is not AI or artist, but a combination.” Of, in de woorden van ondernemer en investeerder Andrew Ng:“AI is the new electricity.” Het is een infrastructuur. Een versneller. Maar geen vervanging van creativiteit.

Kansen en spanningen

De combinatie van XR en AI opent een speelveld vol mogelijkheden:

• Immersie verdiepen door real-time interactie en responsieve omgevingen;
• Leren en trainen in veilige, realistische scenario’s;
• Nieuwe vormen van participatie waarin gebruikers mede-maker worden. 

Tegelijkertijd zijn er duidelijke uitdagingen:

• ethische vragen rondom data en transparantie;
• afhankelijkheid van snel veranderende technologieën;
• de balans tussen automatisering en authenticiteit.  

Of zoals futurist Kevin Kelly stelt: “We tend to overestimate the effect of a technology in the short run and underestimate the effect in the long run.” De vraag of AI een kans of een bedreiging is voor XR werd tijdens de bijeenkomst impliciet vaak gesteld, maar zelden expliciet beantwoord. Misschien is dat ook niet de juiste vraag.

De relevantere vraag is: hoe zetten we deze technologie bewust in, in dienst van betekenisvolle ervaringen?

Voor CIIIC ligt daar een duidelijke rol. Op het snijvlak van immersieve technologie en contentontwikkeling blijven wij zoeken naar manieren waarop technologie niet leidend is, maar ondersteunend aan het verhaal.

Samen verder bouwen

We kijken met veel plezier terug op een inspirerende XRCC-bijeenkomst en zijn blij dat we als CIIIC onderdeel mogen zijn van dit netwerk. De technische verdieping die daar plaatsvindt, vormt een waardevolle voedingsbodem voor de inhoudelijke en creatieve vraagstukken waar wij ons op richten.

Graag zetten we die dialoog voort tijdens ons jaarevent op 16 april, waar we verder ingaan op de rol van storytelling binnen immersieve ervaringen.

Want uiteindelijk geldt: technologie maakt veel mogelijk, maar het zijn de verhalen die blijven. Wil je verder praten over de rol van AI binnen XR en storytelling? Sluit aan bij ons jaarevent of neem contact op met CIIIC.